Een auto kost geld, ook als hij stilstaat. Dat is de reden dat de prijs per kilometer zo verschilt van mens tot mens. Wie veel rijdt, deelt zijn vaste kosten over veel kilometers. Wie weinig rijdt, betaalt per kilometer een stuk meer.
Met een eenvoudige som krijg je dat in beeld. Hieronder zie je hoe je de kosten per kilometer berekent, waarom weinig rijden de kilometer duur maakt en hoe je dit naast OV en een deelauto legt.
De som in twee stappen
Stap een: tel alle kosten van een jaar bij elkaar op. Stap twee: deel dat bedrag door het aantal kilometers dat je in dat jaar rijdt. Wat eruit komt, is jouw prijs per kilometer. Reken liefst met een heel jaar, zodat winter en vakantie allebei meetellen.
De moeilijkheid zit in stap een, want niet alle kosten staan in je hoofd. Neem de volgende posten mee:
- verzekering
- wegenbelasting
- brandstof of stroom
- onderhoud en reparaties, inclusief de APK
- banden
- parkeren
- waardevermindering van de auto
- rente als je de auto hebt gefinancierd
- pechhulp, als je die hebt
Sommige posten zijn vast, ze lopen door of je rijdt of niet. Andere zijn variabel, ze nemen toe met elke kilometer. Dat onderscheid is belangrijk, en je ziet het zo meteen terug.
Een rekenvoorbeeld
Een voorbeeld met fictieve, ronde getallen. Dit is geen gemiddelde en geen prijs van een bepaalde auto, het is alleen om de werking te laten zien.
Stel dat je per jaar 4.000 euro aan vaste kosten hebt: verzekering, belasting, waardevermindering en een deel van het onderhoud. Stel dat je per kilometer 10 cent aan variabele kosten hebt, zoals brandstof en slijtage.
Rijd je 10.000 kilometer per jaar, dan zijn de variabele kosten 1.000 euro. Samen met de vaste kosten is dat 5.000 euro. Gedeeld door 10.000 kilometer is dat 50 cent per kilometer.
Rijd je maar 5.000 kilometer, dan zijn de variabele kosten 500 euro. Samen is het 4.500 euro, gedeeld door 5.000 kilometer is dat 90 cent per kilometer. Je rijdt de helft zo veel, maar de kilometer wordt bijna twee keer zo duur.
Reken met jouw eigen bedragen. Je ziet pas wat de auto kost als je de posten echt invult. De rekenhulp voor je maandkosten helpt je om dat overzichtelijk te doen.
Let op de waardevermindering, want die is het lastigst te schatten. Kijk naar wat een vergelijkbare auto nu kost op de tweedehandsmarkt, en naar wat jouw auto een jaar geleden waard was. Het verschil is een bruikbare schatting. Zo vermijd je dat je alleen rekent met wat je maandelijks van je rekening ziet verdwijnen.
Waarom weinig rijden duur is
Het voorbeeld laat zien wat veel mensen niet verwachten. Een auto die weinig wordt gebruikt, is niet per se goedkoop. De vaste kosten blijven gelijk, dus die worden verdeeld over minder kilometers. Elke kilometer draagt een groter deel mee.
Dat is vooral zichtbaar bij een tweede auto die maar af en toe wordt gebruikt. De verzekering loopt door, de belasting loopt door en de waarde van de auto daalt ook als hij op de oprit staat. Wie die auto alleen voor het weekend gebruikt, betaalt voor elke rit veel.
Daarom is de prijs per kilometer een nuttig getal om bij een beslissing te gebruiken. Het helpt je om te zien of de auto zijn plek in je leven verdient. Niet omdat het een oordeel is, maar omdat het je een feit geeft om mee te werken.
Vergelijken met OV en deelauto
Heb je je prijs per kilometer, dan kun je andere opties ernaast leggen. Voor het OV kijk je naar wat een abonnement of losse reis kost per kilometer. Informatie over tarieven en abonnementen vind je bij de NS. Een deelauto heeft meestal een prijs per uur of per kilometer, vaak met een vast deel. Zoek bij zo’n aanbieder op wat de voorwaarden zijn.
Houd een paar dingen in het oog. Een vergelijking op alleen kilometers is niet eerlijk. Soms heb je de auto echt nodig voor ritten waar OV niet kan komen, of voor dingen die je met een deelauto niet goed kunt regelen. Soms is OV juist veel gemakkelijker.
Let ook op verborgen kosten. Een deelauto kan een abonnementsgeld hebben. OV heeft soms extra kosten voor het eerste en laatste stuk van de reis, bijvoorbeeld een fiets of taxi. Tel alles mee, net zoals je dat bij je eigen auto doet.
Een nuttige oefening: kijk naar de ritten die je het meest maakt. Wat zou elke rit kosten met een alternatief? Zijn er ritten waarbij de auto echt het enige logische middel is, en andere waarbij het eigenlijk niet nodig is?
Wat je ermee doet
Weet je je prijs per kilometer, dan kun je een bewuste keuze maken. Misschien blijkt dat de auto beter past dan je dacht. Misschien merk je dat je veel betaalt voor weinig gebruik.
In dat tweede geval is er een vraag die de moeite waard is: houd je de auto, of is het tijd voor iets anders? De rekenhulp houden of verkopen laat zien wat beide opties je kosten.
Besluit je dat de auto zijn tijd heeft gehad, dan kun je een bod aanvragen. Dat is gratis en vrijblijvend, en jij beslist wat je ermee doet.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik de kosten per kilometer?
Tel alle kosten van een jaar op en deel ze door het aantal kilometers dat je in dat jaar rijdt. Neem ook waardevermindering en parkeren mee.
Waarom is de kilometer duurder als ik weinig rijd?
Omdat vaste kosten zoals verzekering en belasting gelijk blijven. Ze worden verdeeld over minder kilometers, dus elke kilometer draagt meer mee.
Wat zijn vaste en variabele kosten?
Vaste kosten lopen door of je rijdt of niet, zoals verzekering en wegenbelasting. Variabele kosten nemen toe met elke kilometer, zoals brandstof en slijtage.
Hoort waardevermindering erbij?
Ja. Het verschil tussen wat je auto nu waard is en wat hij over een jaar waard is, hoort bij de kosten, ook al betaal je het niet elke maand.
Is een deelauto altijd goedkoper dan een eigen auto?
Nee. Het hangt af van hoeveel je rijdt en op welke momenten. Reken je eigen gebruik door.
Hoe vergelijk ik met OV?
Kijk naar wat dezelfde ritten kosten met OV, inclusief eventuele extra kosten voor het eerste en laatste stuk. Zet dat naast je prijs per kilometer.