Zodra de auto weg is, wordt het openbaar vervoer je vaste vervoermiddel. Dan is het jammer als je een abonnement hebt dat niet bij je past. Te duur en je betaalt voor reizen die je niet maakt. Te licht en je rekent bij elke rit het volle tarief af. De keuze hangt vooral af van een ding: hoe je werkelijk reist.
Hieronder lees je hoe je dat vaststelt en welke soorten abonnementen daarbij horen. Exacte prijzen noemen we niet, want die veranderen. Die vind je altijd actueel op ns.nl.
Begin met je reispatroon, niet met het abonnement
De meeste mensen kiezen een abonnement op gevoel. Beter is eerst uitrekenen hoe je reist. Neem een gewone week en schrijf op:
- Hoe vaak je reist en op welke dagen.
- Of je in de spits reist of daarbuiten.
- Welke trajecten je steeds maakt en welke eenmalig zijn.
- Wat je doet voor en na de treinreis: lopen, fietsen, bus of tram.
Doe dit over een langere periode als je kunt, want één week is zelden representatief. Een drukke week, een vakantie of een weekend met bezoek verschuift het beeld.
Heb je geen reisgeschiedenis omdat je net je auto hebt weggedaan? Schat dan eerlijk. Kijk terug naar wat je met de auto deed en zet het om naar ritten met het openbaar vervoer.
De drie soorten abonnementen
In grote lijnen zijn er drie keuzes. De namen en voorwaarden kunnen veranderen, dus lees de actuele uitleg bij de vervoerder.
Korting buiten de spits. Je reist voor een lager tarief op momenten dat het rustiger is. Dit past bij mensen die flexibel reizen, bijvoorbeeld een paar dagen per week op een tijd die niet in de spits valt, of vooral recreatief.
Onbeperkt reizen op een vaste afstand of traject. Je betaalt een vast bedrag en reist zoveel als je wilt tussen twee vaste punten. Dat is vooral aantrekkelijk als je dagelijks hetzelfde traject aflegt en je reisdagen volledig bekend zijn.
Onbeperkt reizen door het hele land. Je kunt overal heen zonder extra kosten per rit. Dit past bij mensen die veel en op wisselende trajecten reizen en die zich geen zorgen willen maken over wat een rit kost.
De juiste keuze volgt uit je cijfers. Reis je een paar keer per maand, dan is een abonnement met korting meestal genoeg. Reis je dagelijks tussen twee vaste punten, dan ligt een vast traject voor de hand. Reis je veel en op wisselende trajecten, dan loont onbeperkt reizen eerder.
Hoe je het doorrekent
Zet voor elke optie de kosten naast de kosten van losse kaartjes en vergelijk. Het gaat om het totaal over een heel jaar of een maand, niet om één rit.
Een rekenvoorbeeld met fictieve getallen: stel dat je drie dagen per week naar je werk reist en dat een enkele reis zonder korting een bepaald bedrag kost. Vermenigvuldig dat met je aantal reizen per maand, en vergelijk met de vaste maandprijs van elk abonnement. Waar het abonnement lager uitkomt, loont het.
Houd rekening met wat je er extra voor krijgt. Sommige abonnementen bevatten ook voordelen bij andere vervoerders of voor de OV-fiets. Kijk daar apart naar, maar laat het niet de doorslag geven als je ze niet gebruikt.
Controleer of je werkgever een reiskostenvergoeding geeft. Die kan de berekening aanzienlijk veranderen. Informatie over regels rond de onkostenvergoeding vind je bij de Belastingdienst.
Bus, tram en metro
Voor veel mensen is de trein maar een deel van de reis. Bus, tram en metro doen het stuk van of naar het station. Deze lokale vervoerders hebben eigen tarieven en regels, die per regio verschillen.
Het is verstandig om ook dit stuk in je berekening mee te nemen. Reis je elke dag met de trein en daarna met de bus, dan bepaalt de combinatie wat je kwijt bent. Soms is het goedkoper om een stuk te fietsen, soms is een abonnement bij de lokale vervoerder de beste keuze.
Check ook hoe je betaalt. Veel mensen gebruiken een OV-chipkaart of een betaalmethode via hun telefoon of bankpas. Kijk op de site van de vervoerder wat er in jouw regio kan.
OV-fiets voor de laatste kilometers
De OV-fiets is bedoeld voor wie bij het station aankomt en nog een eindje moet. Je huurt een fiets bij het station, rijdt naar je bestemming en brengt hem later weer terug. Je hebt er een abonnement of een pas voor nodig, en je betaalt per gebruik.
Het is handig als je één bestemming vaak bezoekt en geen eigen fiets wilt achterlaten of meenemen in de trein. Het is minder handig als je op wisselende tijden moet reizen en niet zeker weet of er een fiets beschikbaar is. Check dit bij de stations die je gebruikt.
Wie dagelijks hetzelfde traject aflegt, is meestal beter af met een eigen fiets die bij het station staat. Neem dan wel de stalling en het diefstalrisico mee in je overweging.
Begin klein en pas aan
Een abonnement hoeft niet voor altijd. Je kunt het meestal aanpassen als je situatie verandert. Begin daarom met de optie die het beste past bij je huidige patroon en kijk na verloop van tijd of je je keuze moet bijstellen. Houd bij wat je werkelijk betaalt aan losse reizen. Dan zie je snel of een zwaarder abonnement loont.
Twijfel je nog of je zonder auto wilt leven? Probeer dan eerst een periode met alleen het openbaar vervoer en kijk of de rekening klopt. De rekenhulp houden of verkopen laat zien wat je auto je kost, zodat je die kosten naast het OV kunt leggen.
Is je conclusie dat de auto weg mag? Dan kun je een bod aanvragen. Dat is gratis en vrijblijvend, en jij beslist.
Veelgestelde vragen
Welk OV-abonnement is het goedkoopst?
Dat verschilt per persoon. Het hangt af van hoe vaak je reist, op welke tijden en over welk traject. Reken het door met je eigen reispatroon en de actuele tarieven op ns.nl.
Loont een abonnement als ik maar een paar keer per maand reis?
Vaak niet. Voor weinig reizen is een korting op losse reizen of gewoon een losse kaart meestal voordeliger. Vergelijk het totaal over een maand.
Kan ik mijn abonnement tussentijds aanpassen of opzeggen?
Dat hangt af van de voorwaarden. Kijk bij de vervoerder naar de opzegtermijn en of je kunt wisselen naar een ander type. Controleer dit voordat je je vastlegt.
Is de OV-fiets een goed alternatief voor een eigen fiets?
Voor één vaste bestemming vaak wel, mits er genoeg fietsen beschikbaar zijn. Voor dagelijkse ritten is een eigen fiets bij het station meestal praktischer.
Moet ik de kosten van bus en tram apart meerekenen?
Ja. Lokale vervoerders hebben eigen tarieven en kortingen. Reken ze mee in het totaalbeeld, anders valt de uitkomst te mooi uit.
Vergoedt mijn werkgever mijn reiskosten?
Dat verschilt per werkgever. Vraag het na bij je werkgever en kijk bij de Belastingdienst naar de regels over vergoedingen.