Je koopt een occasion bij een bedrijf en kort daarna gaat er iets stuk. Wat nu? Heb je recht op reparatie, op je geld terug, of moet je het zelf betalen omdat het een tweedehands auto is? Veel kopers weten het niet, en de verkoper vertelt graag zijn eigen versie.
Het goede nieuws: je hebt meer rechten dan veel mensen denken. Het minder goede nieuws: die rechten hebben grenzen, en extra garantie is iets anders dan het recht dat je sowieso hebt.
Het verschil tussen wettelijke rechten en garantie
Twee begrippen worden vaak door elkaar gehaald. Het eerste is de wettelijke conformiteit. Dat houdt in dat de auto moet voldoen aan wat je redelijkerwijs mag verwachten. Het tweede is garantie: een extra belofte van de verkoper of van een garantiepartij, bovenop de wet.
De wettelijke regel geldt als je als consument koopt van een bedrijf. De verkoper kan die niet zomaar uitsluiten of beperken, ook niet met kleine lettertjes in de algemene voorwaarden. Garantie is daarentegen vrijwillig. De voorwaarden bepaal je dus niet zelf: wat wordt gedekt, hoe lang en tegen welke kosten staat in het garantiebewijs.
Lees daarom wat er precies wordt aangeboden. Een garantie kan beperkt zijn tot bepaalde onderdelen, vragen om onderhoud bij een bepaald bedrijf of een eigen bijdrage rekenen. De Consumentenbond legt op zijn website uit wat je rechten zijn bij de koop van een auto.
Wat betekent conformiteit bij een tweedehands auto
De auto moet doen wat je er redelijkerwijs van mag verwachten. Dat hangt af van wat er is gezegd, van de leeftijd, van het aantal kilometers en van de prijs. Bij een auto van veel jaren oud mag je minder verwachten dan bij een jonge occasion. Een rem die niet werkt of een motor die na korte tijd uitvalt, mag je bij elke leeftijd afkeuren.
Wat de verkoper beloofde, telt mee. Staat in de advertentie dat de auto een recent onderhoud heeft gehad en blijkt dat niet te kloppen, dan voldoet de auto niet aan wat is afgesproken. Bewaar daarom de advertentie, berichten en de koopovereenkomst.
Normale slijtage valt hier niet onder. Banden, remblokken en een versleten koppeling zijn gevolgen van gebruik. Een gebrek dat er al was bij de aankoop, ook als je het niet zag, kan er wel onder vallen.
Wie moet bewijzen wat
Wanneer een gebrek zich vlak na de aankoop voordoet, wordt in de wet aangenomen dat het er al was toen je de auto kocht, tenzij de verkoper het tegendeel kan aantonen. Dat scheelt, want anders moet jij uitleggen dat de afwijking niet is ontstaan door jouw rijgedrag. Hoe lang die periode loopt, staat op de websites van de Consumentenbond en de overheid. Zoek dat dus op en tel niet af op wat de verkoper zegt.
Hoe later het gebrek verschijnt, hoe lastiger het wordt. Dan moet je vaker laten zien dat het probleem al aanwezig was bij de levering. Een rapport van een onafhankelijke werkplaats helpt daarbij.
Wat je moet doen als er iets mis is
Meld het gebrek zo snel mogelijk, schriftelijk en met een duidelijke omschrijving. De wet vraagt dat je binnen bekwame tijd klaagt nadat je het gebrek hebt gezien. Wat bekwame tijd is, hangt af van de situatie. Wacht dus niet af.
Beschrijf wat er mis is, wanneer je het merkte en wat je van de verkoper wilt. Meestal begin je met reparatie of vervanging. Lukt dat niet binnen een redelijke termijn, of is het een groot gebrek, dan kun je in veel gevallen de koop ontbinden of een deel van de prijs terugvragen.
Laat de auto niet zelf repareren zonder overleg. Doe je dat wel, dan kan de verkoper later zeggen dat de kosten niet kloppen of dat je zelf iets hebt veroorzaakt. Maak foto’s, bewaar facturen en houd bij met wie je hebt gesproken.
Verschil met kopen van een particulier
Bij een particulier is de situatie anders. Een particuliere verkoper is geen bedrijf, dus de extra bescherming voor consumenten geldt niet op dezelfde manier. De koper heeft meer eigen onderzoeksplicht en moet beter kijken voor hij koopt. Een verkoper moet wel eerlijk zijn over wat hij weet, maar hoeft geen garantie te geven.
Dat betekent dat je bij een bedrijf meer zekerheid koopt, maar daar ook vaak meer voor betaalt. Wil je zonder garantie een scherper bod, dan weet je wat je kiest. Bij een particulier is een keuring van tevoren dan nog belangrijker.
Let op: een bedrijf dat zich voordoet als particulier is een bekend verhaal. Verkoopt iemand regelmatig auto’s, schrijft hij ‘als particulier’ en geeft hij geen garantie, dan is het goed om kritisch te zijn. Kijk op de websites van de Consumentenbond of de ACM wat je kunt doen.
Extra garantie: waar je op let
Veel bedrijven bieden een garantiepakket aan, soms gratis en soms tegen betaling. Vraag jezelf een paar dingen af.
- Wat wordt gedekt: alleen motor en versnelling, of ook elektronica en airco?
- Is er een maximumbedrag per schade?
- Moet je de reparatie bij de verkoper laten doen?
- Wat is de eigen bijdrage?
- Is het een garantie van de verkoper zelf of van een andere partij?
Dit laatste is belangrijk. Als de verkoper failliet gaat, is een garantie van een aparte partij vaak veiliger. Vraag het dus.
Gaat het om een bijzonder lage prijs, dan weegt dat ook mee. Een occasion met brede garantie kost meestal meer dan dezelfde auto zonder. Reken uit of de extra waarde in verhouding staat tot wat je betaalt.
Verkoop je zelf je oude auto
Sta je zelf aan de andere kant, omdat je je huidige auto weg wilt doen om iets nieuws te kopen? Dan weet je nu ook wat een koper mag verwachten. Weet dat je als particulier geen garantie hoeft te geven, maar wel eerlijk moet zijn over wat je weet. Wil je een bod aanvragen voor je auto, dan beschrijf je de staat zoals hij is.
Veelgestelde vragen
Is garantie verplicht bij een occasion van een bedrijf?
Extra garantie is niet verplicht. De wettelijke regel dat de auto moet voldoen aan wat je mag verwachten, geldt wel. Dat recht heb je ook zonder garantiebewijs.
Kan een bedrijf mijn wettelijke rechten uitsluiten?
Bij een consumentenkoop niet. Staat er in de voorwaarden iets als ‘verkocht zoals bezichtigd’, dan neemt dat je rechten niet automatisch weg. Twijfel je, vraag dan advies bij een consumentenorganisatie.
Wat is het verschil tussen conformiteit en garantie?
Conformiteit is de wet: de auto moet doen wat je mag verwachten. Garantie is een extra belofte van de verkoper, met eigen voorwaarden. Je kunt een beroep doen op allebei.
Valt slijtage onder mijn rechten?
Normale slijtage meestal niet. Een gebrek dat er al was bij de koop wel. Een werkplaatsrapport helpt om het verschil aan te tonen.
Wat als het bedrijf niet reageert?
Stuur een schriftelijke ingebrekestelling en bewaar alles. Blijft het stil, vraag dan hulp bij een consumentenorganisatie of een geschillencommissie.
Wat als ik een auto bij een particulier koop?
Dan heb je weinig bescherming. De verkoper moet eerlijk zijn, maar geeft geen garantie. Laat de auto vooraf keuren om verrassingen te voorkomen.