Als je ouder dementie heeft en nog autorijdt, maak je je zorgen. Je wilt je vader of moeder zijn vrijheid niet afnemen, maar je wilt ook dat hij of zij veilig blijft, net als anderen op de weg. Een auto van een ouder met dementie verkopen is daarom zelden alleen een praktische klus. Het is een gesprek, een afscheid en soms een juridische vraag over wie dat mag beslissen.
Dit artikel helpt je op weg. Het is geen juridisch of medisch advies. Voor de officiële regels verwijzen we naar de Rijksoverheid en het CBR.
Wanneer autorijden niet meer veilig is
Dementie verandert hoe iemand dingen ziet, onthoudt en beoordeelt. Dat gebeurt langzaam en niet bij iedereen op dezelfde manier. Daarom is er geen vast moment waarop rijden ineens niet meer kan. Wel zijn er signalen waar je op kunt letten.
Denk aan verdwalen op een route die vroeger vanzelf ging, nieuwe deuken of krassen zonder duidelijke reden, moeite met voorrang of verkeersborden, schrikken van andere weggebruikers, of onzekerheid over wat er moet gebeuren bij een kruispunt. Ook familie of buren die zich zorgen maken, zijn een signaal.
Eén signaal betekent niet dat het nu moet stoppen. Maar als je meerdere dingen herkent, is het tijd om het gesprek aan te gaan. Wacht niet tot er een ongeluk is gebeurd.
Het gesprek voeren
Dit is vaak het moeilijkste deel. Autorijden staat voor zelfstandigheid, en wie dat moet loslaten, voelt zich snel betutteld of beschuldigd. Dat gevoel is begrijpelijk, ook als er veel liefde achter je zorg zit.
Wat helpt is een rustig moment kiezen, niet in de auto en niet na een incident. Begin met wat je ziet en hoe je je voelt, in plaats van met een oordeel. “Ik merk dat ik me zorgen maak” werkt beter dan “Je kunt niet meer rijden”. Luister ook echt naar wat je ouder antwoordt.
Betrek de huisarts of de specialist als dat kan. Een uitspraak van een arts wordt vaak makkelijker geaccepteerd dan die van een kind. Je ouder kan zich dan minder gepasseerd voelen. Vraag de arts ook of het zinvol is om de rijgeschiktheid te laten beoordelen. Het CBR beschrijft op de eigen site hoe een beoordeling van rijgeschiktheid werkt en wanneer die nodig kan zijn.
Soms lukt het gesprek niet in één keer. Probeer het dan later opnieuw, met kleine stapjes. Dat kan ook betekenen dat je eerst afspreekt dat je ouder alleen nog overdag of niet meer op lange afstanden rijdt, en pas daarna de auto uitfaseert.
Auto van een ouder met dementie verkopen: wie mag dat?
Hier zit voor veel kinderen een verrassing. Zolang je ouder de auto op zijn of haar naam heeft, mag je hem niet zomaar zelf verkopen. Je hebt toestemming nodig. Wat er precies nodig is, hangt af van wat je ouder nog kan overzien en of er al een regeling is.
Globaal zijn er drie situaties:
- Je ouder kan nog zelf beslissen. Dan kan hij of zij de auto zelf verkopen, eventueel met jouw hulp.
- Er is een volmacht. Dan mag de gevolmachtigde namens je ouder handelen, binnen wat in de volmacht staat. Laat de volmacht goed lezen, want niet elke volmacht dekt de verkoop van een auto.
- Je ouder kan niet meer zelf beslissen en er is geen volmacht. Dan komt er soms een mentor of bewindvoerder aan te pas, die door de kantonrechter wordt benoemd. Voor een verkoop kan toestemming nodig zijn.
De Rijksoverheid legt op de eigen site uit hoe mentorschap, bewind en volmacht werken. Raadpleeg dat voordat je iets onderneemt, want de regels zijn precies. Meer algemene informatie over namens iemand verkopen staat bij auto verkopen namens een ander.
Praktische stappen als de beslissing is genomen
Is duidelijk dat de auto weg moet en wie dat mag regelen, dan zijn er een aantal praktische punten:
- Zorg dat de auto veilig staat. Hoe eerder de sleutels uit beeld zijn, hoe minder discussie.
- Laat de kentekenbewijzen en papieren bij elkaar komen. Vaak liggen die ergens in huis.
- Zeg de verzekering pas op als de auto is overgedragen en het vrijwaringsbewijs van de RDW er is.
- Houd rekening met een emotionele reactie. Het kan zijn dat je ouder bij het weggaan van de auto verdrietig of boos is.
Geef je ouder iets terug. Denk aan een abonnement op een taxidienst, regelmatig een rit met jou of een broer of zus, of een vervoersvoorziening van de gemeente. Informeer ook of er vervoer is via de Wmo, want gemeenten bieden soms vervoer voor mensen die zelf niet meer kunnen rijden.
Als je ook andere zaken regelt
Een auto verkopen komt vaak samen met andere veranderingen: een verhuizing naar een zorglocatie, een nieuwe plek voor spullen, geldzaken. Het kan helpen om dat in één keer te bekijken. Meer over het regelen van de spullen en de auto van een ouder lees je bij de auto van je ouders verkopen.
Zo verkoop je de auto zelf zonder veel gedoe
Voor een verkoop met advertenties en kijkers aan de deur is dit vaak geen goed moment. Kijkers die zomaar langskomen, kunnen je ouder in verwarring brengen.
Je kunt een bod aanvragen bij eerlijkbod. Je begint met het kenteken en vult in hoe de auto eraan toe is. Wie het regelt, ben jij of de gevolmachtigde. Iemand bekijkt de aanvraag en maakt één persoonlijk bod. Ga je akkoord, dan halen we de auto gratis bij je op en krijg je het afgesproken bedrag bij de overdracht, samen met het vrijwaringsbewijs van de RDW.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet iemand met dementie stoppen met autorijden?
Daar is geen vaste grens voor. Het hangt af van de persoon en het verloop van de ziekte. Bespreek het met de huisarts of specialist. Het CBR kan de rijgeschiktheid beoordelen.
Mag ik de auto van mijn ouder verkopen als hij dementie heeft?
Niet zomaar. Als de auto op naam van je ouder staat, is zijn of haar toestemming nodig, of die van een gevolmachtigde, mentor of bewindvoerder. De Rijksoverheid legt de regels uit.
Wat als mijn ouder niet wil stoppen?
Dat gebeurt vaak. Probeer het gesprek op een ander moment opnieuw, betrek de huisarts en bied alternatieven voor vervoer. Blijft het onveilig, vraag dan advies bij de huisarts of het CBR.
Wat is een volmacht?
Een volmacht is een schriftelijke toestemming waarmee iemand namens een ander mag handelen. Wat er precies in staat, bepaalt wat de gevolmachtigde mag doen.
Moet ik de verzekering opzeggen voor de verkoop?
Nee, pas erna. Zeg de verzekering pas op als de auto is overgedragen en het vrijwaringsbewijs er is.
Hoe werkt een bod aanvragen bij eerlijkbod?
Je vult het kenteken en wat we over de auto moeten weten in. Je krijgt één persoonlijk bod per mail. Aanvragen is gratis en vrijblijvend.